Betalen voor zorgdiensten
Afdrukken

Nederlander trekt zelf de portomennee voor zorgdiensten

Bestuur en management van zorgorganisaties vragen zich dagelijks af hoe de eindjes aan elkaar te knopen. Zij zien één bron van inkomsten echter categorisch over het hoofd, of willen die bron niet zien, en dat is de consument. Is de zorgconsument inmiddels bereid om zelf de portemonnee te trekken voor zorgproducten? Over die mogelijkheid gaat deze themabrief.

De consument betaalt allang zelf voor de zorg

De Nederlandse zorgconsumenten betalen bijna 10% van de zorg uit eigen zak.1 Deze bijdrage verloopt via eigen betalingen voor niet-verzekerde zorg, eigen risico en eigen bijdragen die vanuit de zorgverzekeringswet en aanvullende verzekeringen vereist zijn. Nederlanders die in een AWBZinstelling verblijven, betalen zelfs veel meer, vanwege de inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Ook betalen zij in 81% van de instellingen voor aanvullende, niet onder de AWBZ verstrekking vallende diensten zoals wassen van kleding, recreatieprogramma’s, extra begeleiding.2 Mensen met een Wajong-uitkering zijn bijvoorbeeld bijna 50% van hun totale inkomsten kwijt aan zorguitgaven.3 Per Nederlander is de eigen betaling toegenomen van €227 per jaar in 1998 naar €435 in 2007. Rekenen we de inkomensafhankelijke eigen bijdrage AWBZ mee, dan valt dit bedrag nog €100 p.p.p.j. hoger uit. De bijdragen voor aanvullende diensten kunnen zelfs tot honderden euro’s per jaar oplopen.

Groeiend draagvlak voor zelf betalen

De omvang van de zorgconsumptie groeit gestaag, opgestuwd door de vergrijzing en door de technologische mogelijkheden. Diverse wettelijke maatregelen moeten de collectieve uitgaven aan zorg binnen de perken houden en liefst terugdringen. Al enkele jaren zet de overheid in op grotere eigen verantwoordelijkheid voor de burger als het gaat om zijn eigen gezondheid. Het maatschappelijk draagvlak daarvoor is aanwezig. Werd voorheen het zelf (bij)betalen voor extra zorg gezien als een luxe, alleen weggelegd voor de rijke bovenlaag, zo langzamerhand begint dit nu ook voor andere lagen van de bevolking acceptabel te worden.
De zorgconsument is de afgelopen jaren mondiger geworden. Hij is minder dan vroeger genegen zich te schikken naar instanties als het gaat om de hoeveelheid zorg die hij krijgt. Door de bovengenoemde maatregelen heeft de zorgconsument nog vaker het idee dat er onvoldoende wordt ingespeeld op zijn zorgvraag en is hij vaker ontevreden. Er ontstaat een markt voor (deels) particulier gefi nancierde zorg en daarmee een kans voor ondernemende zorgaanbieders.

De bereidheid om zelf te betalen

Er zijn ook cijfers over de bereidheid van zorgconsumenten om meer te betalen voor een individuele keuze in het zorgaanbod. De Casemanagement Groep stelt jaarlijks met onderzoeksbureau Motivaction de Trendwatch Zorgconsument samen. De betalingsbereidheid van groepen zorgconsumenten is één van de items die onderzocht worden. De Trendwatch Zorgconsument Zorgconsument 2008 en 2009 levert op dit onderdeel het volgende beeld op:
Meer informatie over de Trendwatch Zorgconsument is te lezen op www.hetstartbijdevraag.nl. Voor leden van Actiz, en de leden van NVZ, vereniging van ziekenhuizen, is de volledige Trendwatch Zorgconsument beschikbaar via de betreffende ledensite.

Recent onderzoek in opdracht van NVZ4 stelt dat 56% van de Nederlanders bereid is om de vakantie op te geven als zij ziekenhuiszorg nodig hebben die de verzekeraar niet vergoedt. De bereidheid om bij te betalen voor meer of betere zorg ligt voor specifi eke doelgroepen zelfs hoger. Onlangs onderzocht Shift Consultants in opdracht van Magentazorg in Heerhugowaard de mogelijkheden voor particulier gefi nancierde zorg voor dementerenden. Uit dat onderzoek bleek, dat 75% van de partners en kinderen van dementerende ouderen bereid zijn bij te dragen aan de kosten voor extra zorg en aandacht. Deze bereidheid betreft toch een flink bedrag per maand, afhankelijk van de inkomens- en vermogenssituatie en de behoefte aan specifi eke zorgproducten.

Geen halleluja, wel kansen

De belofte van een particuliere geldstroom hangt al jaren boven de markt. Zo toonde bijvoorbeeld het Agewise onderzoek in 2002 al aan dat de gemiddelde oudere genoeg vermogen heeft om de zorg bij te kopen die hem past. De Trendwatch Zorgconsument laat zien dat er vooralsnog geen sprake is van een tsunami aan particulier geld dat naar de zorg stroomt. De bereidheid om te betalen uit eigen zak neemt wel toe en dit biedt de zorgondernemer kansen. Een eenvoudig rekensommetje als voorbeeld: indien 100 cliënten maandelijks voor €50 zorg bijkopen, kan uit die omzet al een extra fte verzorgende bekostigd worden (FWG40).

Shift marketing- en communicatiekringen


In de laatste maanden namen circa 30 marketeers en marketinggeïnteresseerden deel aan één van onze marketing- en communicatiekringen. We hebben gesproken over portfolioanalyse. Ook bespraken we de businesscases van het Wilhelminaziekenhuis Assen. Het advies van de deelnemers was om gebruik te maken van behoefteonderzoek, omdat dit veel leert over de klanten zelf. Een tweede boeiende bijeenkomst ging over doelgroeporiëntatie. De GGD Hart van Brabant vertelde over het unieke onderzoek naar doelgroepen dat zij laat uitvoeren.

Binnenkort bespreken we in een marketingkring twee recente marketingboeken, die je eigenlijk zou moeten lezen, maar waar je niet toe komt…: ‘Redefi ning Healthcare’ van Michael Porter en ‘If Disney ran your hospital’ van Fred Lee. Een tweede kring bespreekt het maken van strategische keuzes, hoe deze te onderbouwen en hoe daarvoor draagvlak te ontwikkelen.

Interesse? Stuur een e-mail naar Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. of bel 076 888 26 76.


Van bereidheid naar businesscase

Zorgondernemers, die “iets willen” met de particuliere markt moeten deze markt helpen ontwikkelen. Wie is de doelgroep, wat zijn hun behoeft en, welke fi nanciële mogelijkheden hebben ze? Door vervolgens een proef te starten met een gericht aanbod zijn de risico’s beheersbaar te houden. Dit vergt gericht onderzoek en het opzetten van een businesscase. Bedenk wel: het ontwikkelen van een markt kost tijd en levert op korte termijn nog niet zoveel op. De eerste winst zit vooral in de leereffecten. De euro’s volgen als de leerervaringen zijn gebruikt om de gekozen aanpak aan te scherpen.

Shift Consultants heeft een module ontwikkeld waarmee te onderzoeken is of specifi eke doelgroepen bereid zijn om uit eigen zak te betalen voor een bepaald zorgaanbod en hoeveel men daarvoor zou willen betalen. Wilt u meer weten over die onderzoeksmodule en de begeleiding die wij kunnen geven bij het ontwikkelen van een daaraan gekoppelde businesscase, neemt u dan contact op met Berry Schuur: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.